Üretimde yapay zekâ ve dijital dönüşüm kamu politikalarında öne çıkıyor

Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet eksenlerinden oluşan planın amaçları arasında yapay zekâ farkındalığının artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi ile kamuda ve özel sektörde yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştırılması yer alıyor. 6 Eylül'de yayımlanan Orta Vadeli Program (2027-2029) ise işletmelerin enerji, hammadde, iş gücü ve makine kullanımını gerçek zamanlı izleyerek iyileştiren yapay zekâ destekli ve otonom üretim sistemlerinin yaygınlaştırılmasını öngörüyor. Programa göre destek programları da verimlilik, teknoloji yoğunluğu, yüksek katma değer ve ihracat kapasitesi oluşturan yatırımlara odaklanacak şekilde yeniden yapılandırılacak.

TİBİAD değerlendirmesi

TİBİAD'ın değerlendirmesine göre üretimde yapay zekâ uygulamalarının verimliliğe dönüşmesi üç koşulun birlikte sağlanmasına bağlıdır: üretim ve süreç verisinin düzenli ve güvenilir biçimde toplanması, uygulamanın somut bir işletme sorununa bağlanması ve çalışanların yeni araçları günlük işin parçası olarak kullanabilmesi. Veri altyapısı zayıf bir işletmede yapay zekâ yatırımı beklenen faydayı üretmeyebilir; bu nedenle KOBİ'ler için ilk adım çoğu zaman temel süreçlerin dijital ortamda kayıt altına alınmasıdır.

TİBİAD olarak bu alanı Sanayi, Teknoloji ve Dijital Dönüşüm Başkanlığımızın çalışmaları ve Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ Programı üzerinden ele alıyoruz. Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ Programı işletmelerde süreç, veri ve beceri boyutlarında mevcut durumu değerlendirir ve sınırlı pilot uygulamalar tasarlar. Bilişim, Yazılım ve Yapay Zekâ Kurulumuz ise teknoloji sağlayıcısı üyelerimizle ihtiyaç sahibi işletmeleri buluşturur. TİBİAD, işletmeler için şu adımları öne çıkarıyor:

• Uygulamadan önce hedeflenen süreç sorununun ve başarı göstergesinin tanımlanması
• Üretim ve enerji verisinin düzenli toplanmasına yönelik temel altyapının kurulması
• Çalışanların uygulama tasarımına katılımı ve işe özgü kısa eğitimler

Kaynaklar

• Resmî Gazete — Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2026/9, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) (18 Ağustos 2026, Sayı 33344) — https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/08/20260818-8.pdf
• Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı — Orta Vadeli Program (2027-2029) (6 Eylül 2026) — https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2026/09/Orta-Vadeli-Program-2027-2029.pdf